Ostatni przegląd pszczół przed zimowlą – co sprawdzić jesienią?
Koniec września i początek października to w wielu pasiekach ostatni moment, kiedy można jeszcze spokojnie ocenić przygotowanie rodzin pszczelich do zimowli. Później każda niepotrzebna ingerencja w gniazdo może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Dlaczego ostatni przegląd jest tak ważny?
Zimowla zaczyna się znacznie wcześniej niż pojawiają się pierwsze mrozy. To właśnie jesienią decydujemy, w jakich warunkach rodzina wejdzie w okres zimowy.
Podczas ostatniego dokładniejszego przeglądu warto sprawdzić przede wszystkim siłę rodziny, zapasy pokarmu, ułożenie gniazda, obecność matki oraz ogólny stan pszczół.
1. Siła rodziny pszczelej
Pierwszą rzeczą, na którą zwracamy uwagę, jest siła rodziny. Rodzina powinna posiadać odpowiednią liczbę pszczół zdolnych do utworzenia zimowego kłębu.
Bardzo słabe rodziny mogą mieć trudności z utrzymaniem właściwej temperatury podczas zimy. Jeżeli rodzina jest wyraźnie zbyt słaba, warto zastanowić się, czy jej samodzielna zimowla ma sens.
2. Czy w rodzinie jest matka?
Jesienią nie zawsze trzeba koniecznie zobaczyć matkę. Znacznie ważniejsze jest potwierdzenie, że rodzina funkcjonuje prawidłowo.
Obecność odpowiednio ułożonego czerwiu, spokojne zachowanie pszczół i prawidłowa organizacja gniazda mogą świadczyć o tym, że matka znajduje się w rodzinie.
Jeżeli podczas przeglądu pojawiają się wątpliwości dotyczące obecności lub jakości matki, nie warto odkładać decyzji na zimę.
3. Ilość zapasów na zimę
Jednym z najważniejszych elementów przygotowania rodziny do zimowli jest odpowiednia ilość pokarmu.
Nie chodzi jednak wyłącznie o jego łączną ilość. Bardzo ważne jest również rozmieszczenie zapasów w stosunku do miejsca, w którym utworzy się zimowy kłąb.
Pszczoły zimą przemieszczają się stopniowo po plastrach. Jeżeli pokarm znajduje się zbyt daleko od kłębu, rodzina może mieć trudności z jego wykorzystaniem podczas długotrwałych chłodów.
4. Czy gniazdo nie jest zbyt obszerne?
Zbyt duża liczba ramek w stosunku do siły rodziny nie jest korzystna. Gniazdo powinno być dopasowane do liczby pszczół.
Ramki, których rodzina wyraźnie nie obsiada, warto wcześniej usunąć. Dzięki temu pozostaje zwarte gniazdo, które pszczołom łatwiej jest prawidłowo zorganizować na zimę.
5. Warroza po zakończeniu leczenia
Jesienny przegląd to również dobry moment na ocenę skuteczności wcześniejszych działań przeciwko Varroa destructor.
Samo zastosowanie preparatu lub zabiegu nie daje jeszcze pewności, że poziom porażenia rodziny jest odpowiednio niski.
Dlatego warto kontrolować sytuację i w razie potrzeby zastosować dalsze działania zgodne z przyjętym w pasiece sposobem zwalczania warrozy oraz aktualnymi zaleceniami weterynaryjnymi.
6. Wylotek i zabezpieczenie przed gryzoniami
Wraz ze spadkiem temperatury myszy zaczynają szukać miejsc, w których mogą schronić się na zimę. Ul jest dla nich bardzo atrakcyjny.
Dlatego jesienią warto sprawdzić wylotki i w razie potrzeby zastosować odpowiednie zabezpieczenia uniemożliwiające gryzoniom wejście do ula.
Wylotek nie powinien być jednak całkowicie pozbawiony możliwości przepływu powietrza.
7. Wentylacja ula
Podczas zimowli rodzina pszczela wytwarza nie tylko ciepło, ale również parę wodną. Jeżeli wilgoć nie może być skutecznie odprowadzana, może skraplać się na zimnych elementach ula.
Dlatego warto zwrócić uwagę na drożność wylotka oraz sposób wentylacji stosowany w danym typie ula.
8. Nie rozbierajmy gniazda bez potrzeby
Im chłodniej, tym mniej powodów do dokładnego rozbierania gniazda. Każde otwarcie ula powoduje zmianę warunków wewnątrz rodziny.
Jeżeli rodzina została wcześniej prawidłowo przygotowana, ma wystarczające zapasy i nie obserwujemy niepokojących objawów, późną jesienią najlepiej ograniczyć ingerencję do minimum.
Na co jeszcze warto zwrócić uwagę?
- stan dennic i wylotków,
- stabilność uli i daszków,
- ochronę przed silnym wiatrem,
- ślady rabunków,
- nietypowe zachowanie pszczół,
- obecność martwych pszczół przed ulem,
- ogólny stan techniczny ula.
Ostatni przegląd w Pasiece Na Skarpie
W Pasiece Na Skarpie jesienny przegląd traktujemy przede wszystkim jako kontrolę tego, czy wcześniejsze przygotowanie rodzin zostało wykonane prawidłowo.
Nie chodzi już o intensywne prowadzenie gospodarki pasiecznej, ale o upewnienie się, że rodzina ma odpowiednią siłę, wystarczające zapasy, prawidłowo ułożone gniazdo oraz dobre warunki do zimowli.
Im późniejsza jesień, tym mniej ingerencji. Dobrze przygotowanej rodzinie trzeba przede wszystkim zapewnić spokój.
Podsumowanie
Ostatni przegląd przed zimowlą powinien być spokojny i konkretny. Sprawdzamy tylko to, co może realnie wpłynąć na zimowanie rodziny.
- siłę rodziny,
- obecność i funkcjonowanie matki,
- ilość i rozmieszczenie zapasów,
- wielkość gniazda,
- sytuację z warrozą,
- wentylację,
- zabezpieczenie przed gryzoniami.
Później najważniejsze jest już ograniczenie niepotrzebnych ingerencji i zapewnienie rodzinom spokoju.
